Giải Toán 10 Bài 2: Hàm số bậc hai CTST được TaiLieuViet.vn sưu tầm và xin gửi tới bạn đọc cùng tham khảo nhé.

Bài 1 trang 56 SGK Toán 10 CTST

Hàm số nào sau đây là hàm số bậc hai?

a) y = 9x2 + 5x + 4;

b) y = 3x3 + 2x + 1;

c) y = -4 (x + 2)3 + 2 (2x3 + 1) + 5;

d) y = 5x2 + sqrt x + 2.

Lời giải

a) y = 9x2 + 5x + 4 là hàm số bậc hai với a = 9, b = 5 và c = 4.

b) y = 3x3 + 2x + 1 không là hàm số bậc hai vì bậc cao nhất là bậc ba.

c) y = -4(x + 2)3 + 2(2x3 + 1) + 5

⇔ y = -4 (x3 + 3x2.2 + 3.x.22 + 23) + 4x3 + 2 + 5

⇔ y = -4x3 – 24x2 – 48x – 32 + 4x3 + 2 + 5

⇔ y = – 24x2 – 48x – 25

Là hàm số bậc hai với a = -24, b = -48, c = -25.

d) y = 5x2 + sqrt x + 2 không là hàm số bậc hai vì có chứa hạng tử sqrt x.

Bài 2 trang 56 SGK Toán 10 CTST

Tìm điều kiện của m để mỗi hàm số sau là hàm số bậc hai.

a) y = mx4 + (m + 1)x2 + x + 3;

b) y = (m – 2)x3 + (m – 1)x2 + 5.

Lời giải

a) Để hàm số y = mx4 + (m + 1)x2 + x + 3 là hàm bậc hai thì hệ số của x4 phải bằng 0 và hệ số của x2 phải khác không tức là: left{begin{array}{l}m;=;0\m;+;1;neq;0end{array}right.;Leftrightarrow;left{begin{array}{l}m;=;0\m;neq;-;1end{array}right.;Leftrightarrow;m;=;0;;

Vậy với m = 0 thì hàm số đã cho là hàm số bậc hai.

b) Để hàm số y = (m – 2)x3 + (m – 1)x2 + 5 là hàm số bậc hai thì hệ số của x3 phải bằng 0 và hệ số của x2 phải khác không tức là:

left{begin{array}{l}m;-;2;=;0\m;-;1;neq;0end{array}right.;Leftrightarrow;left{begin{array}{l}m;=;2\m;neq;1end{array}right.;Leftrightarrow;m;=;2

Vậy với m = 2 thì hàm số đã cho là hàm số bậc hai.

Bài 3 trang 56 SGK Toán 10 CTST

Lập bảng biến thiên của hàm số y = x2 + 2x + 3. Hàm số này có giá trị lớn nhất hay nhỏ nhất? Tìm giá trị đó.

Lời giải

Xét hàm số bậc hai: y = x2 + 2x + 3 có a = 1, b = 2 và c = 3.

Đỉnh S có tọa độ xs = frac{-b}{2a} = frac{-2}{2.1} = −1, ys = (-1)2 + 2.(-1) + 3 = 2. Hay S (-1; 2).

Vì hàm số bậc hai có a = 1 > 0 nên ta có bảng biến thiên sau:

Bài 4 trang 56 SGK Toán 10 CTST

Cho hàm số bậc hai y = f(x) = ax2 + bx + c có f(0) = 1, f(1) = 2, f(2) = 5.

a) Hãy xác định giá trị của các hệ số a, b, c.

b) Xác định tập giá trị và khoảng biến thiên của hàm số.

Lời giải

Ta có

f(0) = a.02 + b.0 + c = 1 ⇔ c = 1.

f(1) = a.12 + b.1 + c = 2 ⇔ a + b + c = 2.

f(2) = a.22 + b.2 + c = 5 ⇔ 4a + 2b + c = 5.

Khi đó, ta có hệ phương trình:

left{begin{array}{l}c;=;1\a;+;b;+;c;=;2\4;a;+;2;b;+;c;=;5end{array}right.;Leftrightarrow;left{begin{array}{l}c;=;1\a;+;b;=;1\4;a;+;2;b;=;4end{array}right.;Leftrightarrow;left{begin{array}{l}c;=;1\a;+;b;=;1\2;a;+;b;=;2end{array}right.;Leftrightarrow;left{begin{array}{l}c;=;1\a;=;1\b;=;0end{array}right.

Vậy a = 1, b = 0 và c = 1.

b) Với a = 1, b = 0 và c = 1 thì ta có hàm số: y = x2 + 1.

Xét hàm số bậc hai: y = x2 + 1, có:

Đỉnh S có tọa độ xs = frac{-b}{2a} = frac{-0}{2.1} = 0, ys = 02 + 1 = 1. Hay S (0; 1).

Vì hàm số bậc hai có a = 1 > 0 nên ta có bảng biến thiên sau:

Giải Toán 10 Bài 1

Dựa vào bảng biến thiên ta có:

Hàm số có giá trị nhỏ nhất bằng 1 khi x = 0. Do đó tập giá trị của hàm số là [1; +infty).

Hàm số nghịch biến trên khoảng (-infty;0) và đồng biến trên khoảng (0; +infty).

Bài 5 trang 56 SGK Toán 10 CTST

Cho hàm số y = 2x2 + x + m. Hãy xác định giá trị của m để hàm số đạt giá trị nhỏ nhất bằng 5.

Lời giải

Xét hàm số y = 2x2 + x + m có a = 2, b = 1 và c = m.

Điểm đỉnh S có tọa độ xSfrac b{2a};=;-frac1{2.2};=;-frac14, yS2.;(;-;frac14;){}^2;+;(;-;frac{1;}4);+;m;=;m;-;frac18

Hàm số có a = 2 > 0 nên giá trị nhỏ nhất của hàm số là m – frac18

Mà giá trị nhỏ nhất bằng 5 nên m –frac18 = 5 ⇔ m = frac{41}8

Vậy với m = frac{41}8 thì giá trị nhỏ nhất của hàm số là 5.

Bài 6 trang 56 SGK Toán 10 CTST

Vẽ đồ thị các hàm số sau:

a) y = 2x2 + 4x – 1;

b) y = -x2 + 2x + 3;

c) y = -3x2 + 6x;

d) y = 2x2 – 5.

Lời giải

a) Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, đồ thị hàm số bậc hai y = f(x) = 2x2 + 4x – 1 là một parabol (P):

– Có đỉnh S với hoành độ xS = -1, tung độ yS = -3;

– Có trục đối xứng là đường thẳng x = -1 (đường thẳng này đi qua đỉnh S và song song với trục Oy);

– Bề lõm quay lên trên vì a > 0;

– Cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng -1, tức là đồ thị đi qua điểm có tọa độ (0; -1).

Ngoài ra, phương trình 2x2 + 4x – 1 = 0 có hai nghiệm phân biệt x1frac{-2;+;sqrt6}2  và x2 =

frac{-2hspace{0.278em}-hspace{0.278em}sqrt6}2  nên đồ thị hàm số cắt trục hoành tại hai điểm có tọa độ  left(frac{-2;+;sqrt6}2;;0right) và (frac{-2hspace{0.278em}-hspace{0.278em}sqrt6}2;hspace{0.278em}0)

Ta được đồ thị hàm số như sau:

Giải Toán 10 Bài 2

b) Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, đồ thị hàm số bậc hai y = f(x) = -x2 + 2x + 3 là một parabol (P):

– Có đỉnh S với hoành độ xS = 1, tung độ yS = 4;

– Có trục đối xứng là đường thẳng x = 1 (đường thẳng này đi qua đỉnh S và song song với trục Oy);

– Bề lõm quay xuống dưới vì a < 0;

– Cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 3, tức là đồ thị đi qua điểm có tọa độ (0; 3).

Ngoài ra, phương trình -x2 + 2x + 3 = 0 có hai nghiệm phân biệt x1 = 3 và x2 = -1 nên đồ thị hàm số cắt trục hoành tại hai điểm có tọa độ (3; 0) và (-1; 0).

Ta được đồ thị hàm số như sau:

Giải Toán 10 Bài 2

c) Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, đồ thị hàm số bậc hai y = f(x) = -3x2 + 6x là một parabol (P):

– Có đỉnh S với hoành độ xS = 1, tung độ yS = 3;

– Có trục đối xứng là đường thẳng x = 1 (đường thẳng này đi qua đỉnh S và song song với trục Oy);

– Bề lõm quay xuống dưới vì a < 0;

– Cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 0, tức là đồ thị đi qua điểm có tọa độ (0; 0).

Ngoài ra, phương trình -3x2 + 6x = 0 có hai nghiệm phân biệt x1 = 0 và x2 = 2 nên đồ thị hàm số cắt trục hoành tại hai điểm có tọa độ (0; 0) và (2; 0).

Ta được đồ thị hàm số như sau:

Giải Toán 10 Bài 2

d) Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, đồ thị hàm số bậc hai y = f(x) = 2x2 – 5 là một parabol (P):

– Có đỉnh S với hoành độ xS = 0, tung độ yS = -5;

– Có trục đối xứng là đường thẳng x = 0 (đường thẳng này đi qua đỉnh S và song song với trục Oy);

– Bề lõm quay lên trên vì a > 0;

– Cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng -5, tức là đồ thị đi qua điểm có tọa độ (0; -5).

Ngoài ra, phương trình 2x2 – 5 = 0 có hai nghiệm phân biệt x1 = sqrt{frac52} và x2 = -sqrt{frac52}

nên đồ thị hàm số cắt trục hoành tại hai điểm có tọa độ (sqrt{frac52}; 0) và (-sqrt{frac52}; 0).

Ta được đồ thị hàm số như sau:

Giải Toán 10 Bài 2

Bài 7 trang 56 SGK Toán 10 CTST

Hãy xác định đúng đồ thị của mỗi hàm số sau trên Hình 12.

(P1): y = – 2x2 – 4x + 2;

(P2): y = 3x2 – 6x + 5;

(P3): y = 4x2 – 8x + 7;

(P4): y = -3x2 – 6x + 1.

Giải Toán 10 Bài 2

Lời giải

+) (P1): y = – 2x2 – 4x + 2

Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, đồ thị hàm số bậc hai y = – 2x2 – 4x + 2 là một parabol (P1):

– Có đỉnh S với hoành độ xS = -1, tung độ yS = 4;

– Có trục đối xứng là đường thẳng x = -1 (đường thẳng này đi qua đỉnh S và song song với trục Oy);

– Bề lõm quay xuống dưới vì a < 0;

– Cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 2, tức là đồ thị đi qua điểm có tọa độ (0; 2).

Quan sát trên hình vẽ, ta thấy đồ thị tương thích với hàm số (P1) là đường cong màu xanh lá cây.

+) (P2): y = 3x2 – 6x + 5;

Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, đồ thị hàm số bậc hai y = 3x2 – 6x + 5 là một parabol (P2):

– Có đỉnh S với hoành độ xS = 1, tung độ yS = 2;

– Có trục đối xứng là đường thẳng x = 1 (đường thẳng này đi qua đỉnh S và song song với trục Oy);

– Bề lõm quay lên trên vì a > 0;

– Cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 5, tức là đồ thị đi qua điểm có tọa độ (0; 5).

Quan sát trên hình vẽ, ta thấy đồ thị tương thích với hàm số (P2) là đường cong màu xanh dương.

+) (P3): y = 4x2 – 8x + 7:

Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, đồ thị hàm số bậc hai y = 4x2 – 8x + 7 là một parabol (P3):

– Có đỉnh S với hoành độ xS = 1, tung độ yS = 3;

– Có trục đối xứng là đường thẳng x = 1 (đường thẳng này đi qua đỉnh S và song song với trục Oy);

– Bề lõm quay lên trên vì a > 0;

– Cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 7, tức là đồ thị đi qua điểm có tọa độ (0; 7).

Quan sát trên hình vẽ, ta thấy đồ thị tương thích với hàm số (P3) là đường cong màu đỏ.

+) (P4): y = -3x2 – 6x + 1:

Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, đồ thị hàm số bậc hai y = -3x2 – 6x – 1 là một parabol (P4):

– Có đỉnh S với hoành độ xS = -1, tung độ yS = 2;

– Có trục đối xứng là đường thẳng x = -1 (đường thẳng này đi qua đỉnh S và song song với trục Oy);

– Bề lõm quay xuống dưới vì a < 0;

– Cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 1, tức là đồ thị đi qua điểm có tọa độ (0; -1).

Quan sát trên hình vẽ, ta thấy đồ thị tương thích với hàm số (P4) là đường cong màu cam.

Bài 8 trang 57 SGK Toán 10 CTST

Tìm công thức của hàm số bậc hai có đồ thị như Hình 13.

Giải Toán 10 Bài 2

Lời giải

Dựa vào hình vẽ ta thấy:

Đồ thị hàm số có dạng parabol nên hàm số có dạng y = ax2 + bx + c với a, b, c ∈ và a ≠ 0. Hơn nữa đồ thị hàm số có bề lõm hướng lên trên nên a > 0.

Đồ thị hàm số cắt trục tung tại điểm tọa độ (0; -4) nên ta có: 4 = a.02 + b.0 + c ⇔ c = 4.

Điểm đỉnh S của đồ thị hàm số có tọa độ xS = 1,5 và yS = -6.25

Rightarrow x_S;=;-frac b{2a};=;1,5;Leftrightarrow;b;=;-3a

Đồ thị hàm số cắt trục hoành tại hai điểm (-1; 0) và (4; 0) nên thay x = -1 và y = 0 vào hàm số ta được: 0 = a(-1)2 + b(-1) + c

⇔ 0 = a – b + c

Mà b = – 3a và c = 4 nên ta có: a + 3a + 4 = 0 ⇔ a = 1 ⇒ b = -3.

Vậy hàm số cần tìm là y = x2 – 3x + 4.

Bài 9 trang 57 SGK Toán 10 CTST

Chiếc cầu dây văng một nhịp được thiết kế hai bên thành cầu có dạng parabol và được cố định bằng các dây cáp song song.

Dựa vào bản vẽ ở Hình 14, hãy tính chiều dài tổng cộng của các dây cáp dọc ở hai mặt bên. Biết:

– Dây dài nhất là 5m, dây ngắn nhất là 0,8m. Khoảng cách giữa các dây bằng nhau.

– Nhịp cầu dài 30m.

– Cần tính thêm 5% chiều dài mỗi sợi dây cáp để neo cố định.

Giải Toán 10 Bài 2

Lời giải

Hình dây văng có dạng parabol, nên ta có hình vẽ sau:

Giải Toán 10 Bài 2

Độ dài của dây cáp tương ứng với tung độ của các điểm A, B, C, D, E, F, G, H, I, K, L, K’, I’, H’, G’, F’, E’, D’, C’, B’, A’.

Dây dài nhất tương ứng với điểm A và A’ trên đồ thị. Khi đó A (-15; 5) và A’ (15; 5).

Dây ngắn nhất trên đồ thị tương ứng với điểm L trên đồ thị. Khi đó L(0; 0,8).

Gọi hàm số đi qua các điểm này có dạng y = ax2 + bx + c.

Ta có hàm số đi qua A(-15; 5) nên thay x = -15 và y = 5 ta có: 225a – 15b + c = 5;

Ta có hàm số đi qua A(15; 5) nên thay x = 15 và y = 5 ta có: 225a + 15b + c = 5;

Ta có hàm số đi qua điểm L(0; 1) nên thay x = 0 và y = 1 ta có: b + c = 1;

Khi đó ta có hệ phương trình: left{begin{array}{l}225;a;-;15;b;+;c;=;5;\225;a;+;15;b;+;c;=;5;\c;=;1end{array}right.;Leftrightarrow;left{begin{array}{l}a;=;frac4{225};;\b;=;0\c;=;1end{array}right.

Suy ra ta có hàm số y = frac4{225};x^2;+;1

Hàm số có trục đối xứng là x = 0 hay chính là trục tung. Do đó các điểm A, B, C, D, E, F, G, H, I, K đối xứng với các điểm A’, B’, C’, D’, E’, F’, G’, H’, I’, K’ qua trục tung. Vì thế các điểm này có cùng tung độ.

Vì nhịp cầu dài 30 m nên khoảng cách giữa các dây cáp là: 30: 20 = 1,5 m.

Do đó hoành độ các điểm K’, I’, H’, G’, F’, E’, D’, C’, B’, A’ lần lượt là:

xK’ = 1,5 ⇒ yK’ = frac{26}{25}  ⇒ K’ = left(frac32;frac{26}{25}right) Do đó độ dài dây cáp ở điểm K và K’ là frac{26}{25}

Giải Toán 10 Bài 2

xA’ = 15 ⇒ yA’ = 5 ⇒ A’. Do đó độ dài dây cáp ở điểm A và A’ là 5.

Vì cần tính thêm 5% chiều dài mỗi sợi dây cap để neo cố định nên tổng độ dài các dây cáp là:

Giải Toán 10 Bài 2

Vậy tổng độ dài dây cáp cần dùng frac{2667}{50}m.

Trên đây TaiLieuViet.vn vừa gửi tới bạn đọc bài viết Giải Toán 10 Bài 2: Hàm số bậc hai CTST. Hi vọng qua bài viết này bạn đọc có thêm nhiều tài liệu để học tập tốt hơn môn Toán 10 CTST. Mời các bạn cùng tham khảo thêm tài liệu học tập các môn Ngữ văn 10 CTST, Tiếng Anh lớp 10…

  • Bài tập cuối chương 3 CTST