Soạn bài Thực hành tiếng Việt trang 110, 111 gồm có phần yêu cầu, phần đáp án chuẩn và phần giải thích, hướng dẫn chi tiết cho từng câu hỏi có trong cuốn sách giáo khoa Ngữ văn lớp 7 tập 1 thuộc bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống.

Bản quyền tài liệu thuộc về TaiLieuViet. Nghiêm cấm mọi hành vi sao chép với mục đích thương mại.

Dấu câu

Câu 1 trang 110 Ngữ văn 7 Tập 1 Kết nối tri thức

Đọc hai câu văn sau và thực hiện những yêu cầu bên dưới:

a. Mùa xuân của tôi – mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân có mưa riêu riêu, gió lành lạnh, có tiếng nhạn kêu trong đêm xanh, có tiếng trống chèo vọng lại từ những thôn xóm xa xa, có câu hát huê tình của cô gái đẹp như thơ mộng…

b. Đẹp quá đi, mùa xuân ơi – mùa xuân của Hà Nội thân yêu, của Bắc Việt thương mến.

(1) Nêu công dụng của dấu gạch ngang trong các câu văn trên

(2) Theo em, nếu không có các cụm từ được tách ra bởi dấu gạch ngang thì nội dung của những câu văn trên sẽ thay đổi như thế nào?

Hướng dẫn trả lời:

(1) Công dụng của dấu gạch ngang: đánh dấu bộ phận (sau dấu gạch ngang) được dùng để bổ sung thêm ý nghĩa, nội dung cho từ đứng trước dấu gạch ngang

(2) Nếu không có dấu gạch ngang, thì cụm từ ở sau dấu gạch ngang vốn có chức năng bổ sung ý nghĩa cho cụm từ trước đó, sẽ trở thành một bộ phận ngang hàng. Câu văn sẽ có chủ ngữ là các cụm danh từ có chức năng ngang nhau trong câu dưới dạng liệt kê.

Biện pháp tu từ

Câu 2 trang 110 Ngữ văn 7 Tập 1 Kết nối tri thức

Chỉ ra biện pháp tu từ so sánh trong các câu sau. Cho biết điểm tương đồng giữa các đối tượng được so sánh với nhau trong mỗi trường hợp và nêu ý nghĩa của sự tương đồng đó:

a. Tôi yêu sông xanh, núi tím; tôi yêu đôi mày ai như trăng mới in ngần và tôi cũng xây mộng ước mơ, nhưng yêu nhất màu xuân không phải là vì thế.

b. Cuối tháng Giêng có những đêm không mưa, trời sáng lung linh như ngọc, chỉ chừng mười giờ tối thì trăng mọc cao lên đỉnh đầu

Hướng dẫn trả lời:

Câu Hình ảnh Điểm tương đồng Tác dụng
a – Đôi mày và trăng mới in ngần – Có sự tương đồng về hình dáng (mảnh mai, cong cong mềm mại) – Nhấn mạnh, khắc họa vẻ đẹp uyển chuyển, tươi tắn, dịu dàng và thanh nhã của đôi lông mày tựa như vầng trăng
b – Trời và ngọc – Có sự tương đồng về đặc điểm (tỏa ra ánh sáng lung linh, thanh khiết, long lanh) – Lột tả vẻ đẹp thanh khiết, trắng trong, gợi cảm giác dịu dàng, ảo diệu đến mông lung của bầu trời

Câu 3 trang 111 Ngữ văn 7 Tập 1 Kết nối tri thức

Hãy chỉ ra biện pháp tu từ được dùng trong các câu văn sau và nêu tác dụng của chúng:

a. Chàng trai kia yêu mùa xuân, phải chăng là tại lúc đôi mùa giao tiễn nhau, chàng tưởng như nghe thấy đồi núi chuyển mình, sông hồ rung động trong cuộc đổi thay thường xuyên của cuộc đời?

b. Trên giàn hoa lí, vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa.

Hướng dẫn trả lời:

Câu Biện pháp tu từ Tác dụng
a Nhân hóa (đồi núi chuyển mình, sông hồ rung động) Giúp câu văn trở nên sinh động hơn, khắc họa rõ nét, mới mẻ sự thay đổi rõ rệt của thiên nhiên núi đồi, sông hồ khi mùa xuân về. Sự thay đổi ấy, có từ chính nội tại của thiên nhiên, diễn ra nhanh chóng khi mùa xuân về
b Nhân hóa (con ong siêng năng) Giúp câu văn trở nên sinh động, thú vị và hấp dẫn hơn. Chi tiết con ong siêng năng, chăm chỉ đã tạo nên điểm nhấn khiến cho câu văn bớt nhàm chán, khô cứng, thêm phần sinh động, gợi hình hơn.

Câu 4 trang 111 Ngữ văn 7 Tập 1 Kết nối tri thức

Đọc câu văn sau và thực hiện các yêu cầu:

Ai bảo được non đừng thương nước, bướm đừng thương hoa, trăng đừng thương gió: ai cấm được trai thương gái, ai cấm được mẹ yêu con, ai cấm được cô giá còn son nhớ chồng thì mới hết được người mê luyến mùa xuân

a. Chỉ ra biện pháp tu từ ở những cụm từ in đậm trong câu văn trên.

b. Biện pháp tu từ đó còn được thể hiện ở những từ ngữ nào khác trong câu?

c. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó.

b. Biện pháp tu từ đó còn được thể hiện ở những từ ngữ: đừng thương

c. Tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ, là nhấn mạnh, làm nổi bật chi tiết, từ ngữ được lặp đi lặp lại. Ở trong đoạn văn, điệp ngữ “đừng thương” và điệp ngữ “ai cấm được” giúp nhấn mạnh sự bất khả thi của việc khiến người ta ngừng yêu mến mùa xuân, tựa như sự vô lý khi ngăn cấm những cảm xúc nguyên bản, bình thường nhất của con người. Từ đó trở thành đòn bẩy để khẳng định vẻ đẹp và sức hút mãnh liệt của mùa xuân.

Câu 5 trang 111 Ngữ văn 7 Tập 1 Kết nối tri thức

Hãy nêu tác đụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu văn sau và cho biết cách so sánh trong câu này có gì khác so với cách so sánh trong những câu văn ở bài tập 2:

Nhựa sống ở trong người căng lên như máu cũng căng lên trong lộc của loài nai, như mầm non của cây cối, nằm im mãi không chịu được, phải trỗi ra thành những cái lá nhỏ tí ti giơ tay vẫy những cặp uyên ương đứng cạnh.

Hướng dẫn trả lời:

– Tác dụng của biện pháp tu từ trong câu văn: làm tăng tính gợi hình, gợi tả của câu văn, khắc họa được sức sống mơn mởn ngập tràn, dâng trào cuồn cuộn không thể ngăn cản được trong tâm hồn nhà văn trước vẻ đẹp của mùa xuân. Nếu ngăn cản điều đó lại thì thật khó khăn, lại đi ngược với quy luật hiển nhiên của thiên nhiên vẫn thế.

– Cách so sánh trong câu văn này khác với cách so sánh ở bài tập 2 là:

  • Hình ảnh được so sánh xuất hiện hàng loạt và mức độ ngày càng tăng cao, khiến nhịp văn trở nên đồn dập và gợi hình sâu hơn việc chỉ sử dụng 1 hình ảnh được so sánh như bài tập 2
  • Các hình ảnh được so sánh ở câu văn cũng được miêu tả chi tiết, rõ ràng với các hình ảnh nổi bật, chứ không phải chỉ được gợi ra như ở bài tập 2

————————————————-

>> Tiếp theo: Soạn bài Chuyện cơm hến – Hoàng Phủ Ngọc Tường

Trên đây là tài liệu Soạn bài Thực hành tiếng Việt trang 110, 111. Ngoài ra, mời các bạn tham khảo thêm đề thi giữa kì 1 lớp 7, đề thi học kì 1 lớp 7, đề thi giữa kì 2 lớp 7 và đề thi cuối kì 2 lớp 7 tất cả các môn. Chúc các bạn học tập tốt và đạt kết quả cao trong năm học này.