TaiLieuViet.vn xin gửi tới bạn đọc bài viết Sinh 11 Chân trời sáng tạo bài 13: Bài tiết và cân bằng nội môi để bạn đọc cùng tham khảo và có thêm tài liệu giải bài tập Sinh 11 Chân trời sáng tạo. Mời các bạn cùng theo dõi.

Hoạt động mở đầu

Ở người, khi ăn mặn sẽ có cảm giác khát nước nhiều hơn so với bình thường. Hiện tượng này được giải thích như thế nào?

Bài làm

Điều này có thể lý giải là do thuyết thẩm thấu trong tế bào. Khi chúng ta ăn mặn, nồng độ ion Natri sẽ tăng lên trong khoảng gian bào và làm tăng áp lực thẩm thấu, dẫn đến nước được hút ra khỏi tế bào. Quá trình này làm nước bị đào thải ra ngoài theo đường nước tiểu, khiến cơ thể mất nước và khát.

I. Bài tiết

Câu hỏi 1: Hãy kể tên các sản phẩm thải của cơ thể và tên cơ quan chủ yếu bài tiết chất đó bằng cách hoàn thành bảng sau:

Sinh 11 Chân trời sáng tạo bài 13

Bài làm

Sản phẩm thải

Cơ quan bài tiết

CO2

Phổi

Mồ hôi

Da

Nước tiểu

Thận

Câu hỏi 2: Quan sát Hình 13.1, hãy cho biết thận có vai trò như thế nào trong quá trình bài tiết nước tiểu.

Sinh 11 Chân trời sáng tạo bài 13

Bài làm

– Mỗi nephron gồm quản cầu thận có chức năng lọc máu

– Các tế bào ở thành ống thận (Ống lượn gần, quai Henle và ống lượn xa) có chức năng tái hấp thu các chất cần thiết từ dịch lọc trả về máu, tiết các chất độc vào dịch lọc và dẫn nước tiểu đến bàng quang trước khi thải ra ngoài

Hoạt động luyện tập

Câu hỏi: Nếu thận không hoạt động thì sẽ gây hậu quả gì đối với cơ thể?

II. Cân bằng nội môi

Câu hỏi 3: Cho biết vai trò của duy trì cân bằng nội môi đối với cơ thể

Bài làm

– Sự ổn định về các điều kiện lí hoá của môi trường trong đảm bảo cho các tế bào, cơ quan trong cơ thể hoạt động bình thường.→đảm bảo cho động vật tồn tại và phát triển.

– Khi điều kiện lí hoá của môi trường bị biến động →không duy trì được sự ổn định →rối loạn hoạt động của các tế bào hoặc các cơ quan → bệnh lí hoặc tử vong.

Để duy trì được sự ổn định của cơ thể cần các cơ chế duy trì cân bằng nội môi

Câu hỏi 4: Trình bày vai trò của các bộ phận trong quá trình điều hòa cân bằng nội môi bằng cách hoàn thành bảng bên dưới.

Sinh 11 Chân trời sáng tạo bài 13

Bài làm

Bộ phận

Cơ quan

Vai trò

Tiếp nhận kích thích

Thụ thể, cơ quan thụ cảm

– Tiếp nhận kích thích từ môi trường (trong, ngoài)

– Hình thành xung thần kinh truyền về bộ phận điều khiển

Điều khiển

Trung ương thần kinh hoặc tuyến nội tiết

– Tiếp nhận xung thần kinh từ bộ phận kích thích truyền tới

– Xử lí thông tin

– Gửi đi các tín hiệu thần kinh hoặc hoocmon đến cơ quan hoạt động và điều khiển hoạt động của bộ phận thực hiện

Thực hiện

Thận, gan, phổi, tim, mạch máu

– Nhận tín hiệu thần kinh từ cơ quan điều khiển à tăng hoặc giảm hoạt động à biến đổi các điều kiện lí hóa của môi trường à đưa môi trường trở về trạng thái cân bằng, ổn định.

– Tác động ngược lại bộ phận tiếp nhận kích thích (liên hệ ngược)

Câu hỏi 5: Quan sát Hình 13.3, hãy:

a, Mô tả cơ chế điều hòa hàm lượng nước khi cơ thể bị mất nước.

b, Trong trường hợp hàm lượng nước trong cơ thể tăng thì cơ chế điều hòa sẽ diễn ra như thế nào?

c, Nêu vai trò của thận trong điều hòa cân bằng nội môi.

c, Thận tham có khả năng tái hấp thụ hoặc thải bớt nước và các chất hoà tan trong máu.

– Khi áp suất thẩm thấu trong máu tăng do ăn mặn, đổ nhiều mồ hôi… → thận tăng cường tái hấp thu nước, đồng thời động vật có cảm giác khát nước → uống nước → giúp cân bằng áp suất thẩm thấu.

– Khi áp suất thẩm thấu trong máu giảm → thận tăng thải nước → duy trì áp suất thẩm thấu.

Câu hỏi 7: Quan sát Hình 13.4, hãy mô tả cơ chế điều hòa hàm lượng đường trong cơ thể. Từ đó giải thích tại sao gan đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng nội môi

Sinh 11 Chân trời sáng tạo bài 13

Bài làm

– Sau bữa ăn, nồng độ glucôzơ trong máu tăng cao → tuyến tụy tiết ra insulin → gan chuyển glucose thành glicogen dự trữ, đồng thời kích thích tế bào nhận và sử dụng glucose → nồng độ glucose trong máu giảm và duy trì ổn định.

– Khi đói, do các tế bào sử dụng nhiều glucose → nồng độ glucose trong máu giảm → tuyết tụy tiết ra glucagon → gan chuyển glicogen thành glucose đưa vào máu → nồng độ glucose trong máu tăng lên và duy trì ổn định

– Gan điều hòa nồng độ nhiều chất trong huyết tương như: protein, các chất tan và glucose trong máu.

Hoạt động luyện tập

Câu hỏi: Thận có vai trò như thế nào trong việc duy trì cân bằng nội môi

III. Bảo vệ sức khỏe thận và hệ bài tiết

Câu hỏi 8: Dựa vào bảng 13.1, hãy:

a, Cho biết cách nhận biết các chỉ số xét nghiệm bình thường và không bình thường.

b, Dự đoán người A và B đang gặp phải vấn đề gì về sức khỏe. Giải thích.

c, Đề xuất một số biện pháp giúp họ khắc phục hoặc phòng tránh vấn đề đó.

Sinh 11 Chân trời sáng tạo bài 13

Bài làm

a, Cách nhận biết: Dựa vào khoảng chỉ số bình thường quy định và kết quả xét nghiệm của bệnh nhân có nằm trong khoảng đó hay không

b, Dự đoán:

– Người A tăng chỉ số về triglyceride, cholesterol toàn phần và glucose dấn đến có nguy cơ rất cao bị bệnh tim mạch

– Người B tăng chỉ số về urea và creatinie dẫn đến nguy cơ mắc bệnh suy thận

c, Một số biện pháp:

– Chế độ ăn hợp lý Cần có chế độ ăn uống hợp lý. …

– Nên tập thể dục thường xuyên: …

– Không hút thuốc lá, thuốc lào. …

– Duy trì cân nặng hợp lý …

– Khám sức khỏe định kỳ …

– Hạn chế uống rượu, bia.

– Kiểm soát tốt đường huyết.

– Cẩn thận với chỉ số huyết áp.

– Giảm lượng muối hấp thụ

– Bổ sung đủ nước.

Câu hỏi 9: Hãy cho biết biện pháp phòng chống một số bệnh liên quan đến thận và bài tiết bằng cách hoàn thành bảng sau:

Sinh 11 Chân trời sáng tạo bài 13

Bài làm

Tên bệnh Biện pháp

Viêm cầu thận

Ung thư thân

Sỏi thận

Suy thận

Viêm thận bể thận cấp

Bỏ thuốc lá: Cách hữu hiệu để ngăn ngừa suy thận

Bổ sung đủ nước

Giảm lượng muối hấp thụ

Kiểm soát tốt đường huyết.

Không lạm dụng thuốc không kê đơn

Câu hỏi 10: Hãy kể tên các biện pháp bảo vệ thận bằng cách hoàn thành Bảng 13.2

Sinh 11 Chân trời sáng tạo bài 13: Bài tiết và cân bằng nội môi

Bài làm

Nội dung

Biện pháp thực hiện

Giữ vệ sinh cơ thể và hệ bài tiết

Thường xuyên tắm rửa

Giữ gìn quần áo, vệ sinh cá nhân sạch sẽ

Có chế độ ăn uống khoa học

Không ăn thức ăn thừa, ôi thia hoặc bị nhiễm độc

Không ăn quá nhiều protein quá mặn hoặc quá chua

Cần uống đủ nước

Uống đủ khoảng 2L nước mỗi ngày

Kiểm soát hàm lượng đường, cholesterol,… trong máu

Ăn thực phẩm tốt cho tim

Tập thể dục hàng ngày và tăng cường các hoạt động thể chất

Bỏ thuốc lá

Không sử dụng rượu, bia

Hạn chế uống rượu bia, chất có cồn hoặc chỉ uống với lượng điều độ, thích hợp

Không lạm dụng các loại thuốc

Chỉ sử dụng lượng thuốc theo chỉ định kê đơn của bác sĩ

Hoạt động vận dụng

Câu hỏi: Tại sao những người có thói quen ít uống nước hoặc ăn uống không lành mạnh thường có nguy cơ cao mắc bệnh sỏi thận?

———————————-

Bài tiếp theo: Sinh học 11 Chân trời sáng tạo Ôn tập chương 1

Trên đây TaiLieuViet.vn vừa gửi tới bạn đọc bài viết Sinh 11 Chân trời sáng tạo bài 13: Bài tiết và cân bằng nội môi. Hi vọng qua bài viết này bạn đọc có thêm tài liệu để học tập tốt hơn môn Sinh học 11 Chân trời sáng tạo. Mời các bạn cùng tham khảo thêm tại mục Toán 11 Chân trời sáng tạo, Hóa học 11 Chân trời sáng tạo.